Column Michiel Haas
Beton milieuvriendelijk?!
Milieuvriendelijk
Er zijn mensen die steevast beweren dat beton een milieuvriendelijk materiaal is. Daarbij beargumenteren ze dat beton het meest gebruikte bouwmateriaal ter wereld is; de productie bedraagt zes miljard kubieke meter per jaar, of ongeveer één kubieke meter per aardbewoner. Ze beargumenteren verder dat het gemaakt wordt van natuurlijke grondstoffen en dat het voor 100% recyclebaar is.
Betrouwbaar materiaal
Beton is een betrouwbaar materiaal dat niet brandbaar is, niet vergaat en geen last heeft van uitloging. Als het in contact komt met water, geeft het geen enkele schadelijke stof vrij. Bijgevolg is het geschikt voor watertorens, leidingen voor drinkwater, enzovoort. Maar … je kunt niet zonder meer stellen dat beton een milieuvriendelijk bouwmateriaal is. Dat hangt heel erg van de toepassing af.
NIBE
Als Nederlands Instituut voor Bouwbiologie en Ecologie (NIBE), een onderzoeksinstituut dat veel LCA’s (levenscyclusanalyses) maakt, kunnen wij daar prachtige voorbeelden van geven. Beton is als riolering in de straat een milieuvriendelijk materiaal omdat de alternatieven gres en PVC in deze situatie minder milieuvriendelijk zijn. Ook als bestratingsmateriaal is beton een goede keuze: bakstenen, natuursteen of asfalt zijn meer milieubelastende keuzes. De betonnen producten hebben dan ook terecht het DUBOkeur gekregen.
Werk aan de winkel
Voor andere betontoepassingen is er echter nog een hoop werk aan de winkel. Thans claimen dat het materiaal per definitie milieuvriendelijk is, klopt niet. Er zijn materialen die in hun toepassing veel beter scoren dan beton. Echter, wordt aan beton een extra kwaliteit toegevoegd, dan komt het verhaal vaak anders te liggen. Passen we bijvoorbeeld betonkernactivering toe in een betonvloer, dan is beton ineens een hele goede oplossing: het bespaart energie en geeft een aangenaam en evenwichtig binnenklimaat. Het geeft aan dat je beton als bouwmateriaal moet zien in z’n (slimme) toepassing.
Goede keuze
Er zijn vele toepassingen denkbaar waarin beton een hele goede keuze is, maar er zijn minstens zoveel toepassingen denkbaar waarin beton niet de beste keuze is op milieugebied. Gelukkig biedt beton nog vele mogelijkheden om het product op milieugebied te verbeteren. Te denken valt aan hogere sterktes en aanzienlijk lichtere constructies. Ook is het mogelijk cement toe te passen met een veel geringere CO2 uitstoot. Inmiddels is daar ook innovatie op gang gekomen, er zijn cementsoorten ontwikkeld die nog maar 5% CO2 uitstoten ten opzichte van de standaard cementsoorten. Daar zit grote milieuwinst. Meer dan bijvoorbeeld in steeds grotere hoeveelheden puingranulaat ter vervanging van grind, want daar zit niet zo gek veel milieuwinst meer in.
Serieus item
In de huidige tijd waarin milieu eindelijk een zeer serieus item geworden is, is er dus nog veel ruimte voor innovatie in de betonindustrie. Als de betonindustrie dat beseft en de kansen grijpt, is sprake van een mooie toekomst voor het bouwmateriaal beton in slimme toepassingen.
Dr. ir. Michiel Haas
Michiel Haas is directeur van het Nederlands Instituut voor Bouwbiologie en Ecologie (NIBE), een advies- en onderzoeksinstituut voor milieubewust en gezond bouwen, wonen en werken. In de loop der jaren is het NIBE in Nederland de expert geworden op het gebied van milieubelasting van bouwproducten. Daarnaast worden adviezen gegeven aan tal van partijen, waaronder veel Rijks-, provinciale en gemeentelijke overheden.