Artikel

Rotterdamse woontoren Zalmhaven wereldprimeur

Een wereldprimeur voor Rotterdam: daar wordt de hoogste woontoren gebouwd met prefab elementen. De toren wordt 215 meter hoog. Met zo’n zestig verdiepingen en 485 woningen is het zelfs de hoogste toren binnen de Benelux.

Het Brabantse bedrijf Byldis produceert industriële bouwcomponenten voor het nieuwe icoon van Rotterdam, aannemer is BAM.Het is niet het eerste hoogbouwproject voor het betonbedrijf. Ervaring werd opgedaan bij onder meer het ‘Strijkijzer’ in Den Haag (130 meter hoog) en het Erasmus MC in Rotterdam (120 meter).


De laatste ook in opdracht van BAM. Ook al is het dankzij de prefabricage ’slechts’ een kwestie van stapelen, toch is dit project bijzonder. Bij constructies van deze hoogte spelen immers andere dingen mee dan bij gebouwen van 100 meter. “Je moet rekening houden met
tweede orde effecten, de vervorming die optreedt op deze hoogte is afhankelijk van stijfheden waarbij verschillen tussen de berekende en de werkelijke stijfheid enorm kan zijn,” aldus Dirk Derikx, projectengineer van het betonbedrijf.

Pionieren

“Hoogbouw is altijd een stukje pionieren,” aldus Bernd Schönherr, projectdirecteur van BAM. Bij dit project moet daarnaast met een aantal zaken rekening worden gehouden. Er wordt binnenstedelijk gebouwd, wat betekent dat de ruimte beperkt is. Ook moet de overlast voor de omgeving tot een minimum worden beperkt. Dat heeft invloed op niet alleen de bouwmethode en logistiek, maar ook op werktijden. Daarbij is veiligheid voor de omgeving een belangrijk onderwerp. “Als je kijkt naar de vallijn, kom je steeds meer richting de belendingen. Wanneer je verkeerde keuze maakt met de uitvoerings- en ontwerpmethode zijn deze risico’s niet goed beheersbaar.”

Invulling van de veiligheid 

“Nederland is wat betreft de regelgeving geen hoogbouwland,” aldus Schönherr. “Voor alles boven de 70 meter red je het niet meer alleen met het Bouwbesluit, je komt in een ‘grijs’ gebied. Dat betekent dat er afspraken moeten worden gemaakt met instanties over de invulling van bijvoorbeeld de veiligheid. Voor de Zalmhaven hebben we gezocht naar welke bouwmethode het beste past bij het ontwerp en de omgeving. Dit heeft geleid tot de keuze om de toren grotendeels te prefabriceren en daarbij gebruik te maken van de hijsloods. Niet een nieuwe bouwmethode, maar deze is wel verder ontwikkeld voor dit project.”

Alles prefab vanaf vijfde verdieping 

Vanaf de vijfde etage wordt alles opgetrokken in prefab: de dragende gevels, wanden, stabiliteitskernen en vloeren. “Een van de zaken waar extra aandacht aan is besteed, is de detaillering van de verbinding tussen de elementen,” vertelt Derikx. “De verbindingen worden uitgevoerd als natte knopen. Dat is nodig om krachtoverdrachten te kunnen laten plaatsvinden. Maar deze natte knopen dienen met zorg gekozen en gedetailleerd te worden– anders kan het bouwtempo eronder gaan leiden.”

Hijsloods 

In plaats van traditionele torenkranen wordt gewerkt met een hijsloods. Hierdoor kan gedurende het hele jaar zonder al te veel hinder van slechte weersomstandigheden gebouwd worden. De hijsloods is een platform met kranen dat steeds een etage omhoog wordt geduwd. Met deze bouwmethode kan een enorme bouwsnelheid en dus tijdswinst worden behaald. Veiligheid is ook een argument. “Dankzij de hijsloods worden veiligheidsrisico’s verkleind,” aldus Schönherr. Derikx: “Het gebruik van de hijsloods is bij dit project een must. Zou je traditionele kranen gebruiken, dan word je beperkt in de grootte van de elementen. Met kleinere elementen levert prefab minder voordeel op ten opzichte van een traditionele bouwmethode.” 

Bahrein 

Bij dit project werken de engineers van het betonbedrijf nauw samen met de hoofdconstructeur van BAM Advies en Engineering. De betrokken partijen hebben literatuuronderzoek gedaan en gekeken naar vergelijkbare projecten in het buitenland. BAM heeft voor expertise eveneens naar het buitenland gekeken. “Internationaal zijn we betrokken bij hoogbouwprojecten. Naast een Nederlandse constructeur hebben we een constructeur uit het buitenland gevraagd naar dit project te kijken, volgens het vier ogen principe. Deze benadert het op een andere manier. Dat heeft meer zin dan een tweede Nederlandse constructeur te vragen die op dezelfde manier gaat rekenen. Ook hebben we de ontwerpmanager van de hoogste prefab toren ter wereld, in Bahrein, gevraagd om een second opinion.”

Typical level 

Voordat gestart wordt met de bouw, wordt een predesign van een typical level gemaakt. “Na dit predesign gaan we nogmaals met de hoofdconstructeur om tafel,” aldus Derikx. “Ook worden de resultaten aan de gemeente voorgelegd. We worden kritisch gevolgd door BoWoTo van de gemeente Rotterdam. Dat juich ik alleen maar toe: dat is bij dit soort projecten ook logisch. Er is veel literatuur beschikbaar, met verschillende meningen en visies. Daar moet je met z’n allen overeenstemming over bereiken.” 

Een etage per week 

In juni 2019 wordt begonnen met de productie van de gevelelementen. De opbouw start naar verwachting in november 2019, in een tempo van een etage per week, die direct wind- en waterdicht is. Het project wordt in 2022 opgeleverd. Voor dit project levert het betonbedrijf circa 770 gevelelementen voorzien van natuursteen, isolatie en ramen; 1140 binnenwanden; 400 balkonplaten en 250 trappen en bordessen. Daarnaast wordt 40.000 m2 aan breedplaatvloeren gelegd. 


Dit was een artikel uit de Innovatiecatalogus 2019. Lees meer van de Innovatiecatalogus in onze bibliotheek


Deel dit artikel