Artikel

Wereld van verschil voor Rijnkadehaven

Wie verzint er nu zulke bijzondere banken? Dat was een van de eerste reacties van Rijk Vinke, directeur van Aannemingsbedrijf Gebr. Schouls Leiden, toen hij de ontwerpen voor de nieuwe Rijnkadehaven in Alphen aan den Rijn onder ogen kreeg. Nu het project recent is opgeleverd, constateert hij dat de landschapsarchitect een doordacht ontwerp heeft gemaakt met als resultaat een prachtige wandelpromenade, vernieuwde kademuur en uitnodigende (passanten)haven met steigers.

Het geheel is gecreëerd vanuit een voormalig industrieel gebied,” vertelt Vinke, “dus met een verwijzing naar die industrie in de vorm van een bestrating van robuuste betonplaten en brede betonnen kaderanden. De platen zijn uitgevoerd in een mix van drie tinten grijs. Diagonale cortenstalen goten en grote objecten voor groen annex zitgelegenheid zorgen voor een extra levendig beeld.” 


De haven in het industriegebied Rijnhaven Oost werd niet meer gebruikt, net als een groot deel van de aanwezige bedrijfscomplexen. Reden voor de gemeente Alphen aan den Rijn om het gebied nieuw leven in te blazen door bedrijfsgebouwen om te turnen tot verzamelgebouwen en publieksfuncties, om woningbouw rond de haven te ontwikkelen en er een recreatieve verblijfsfunctieaan te koppelen. Het gaat in totaal om een plan dat 25 hectare woon-, werk- en recreatiegebied omvat.Onderdeel is de vernieuwing van de oude kademuur, realisatie van een wandelpromenade, een openbare Kiss & Float-steiger, acht passantenplekken en circa zestig vaste ligplaatsen. 


Gebr. Schouls Leiden won de aanbesteding voor de kademuur en bestrating. Vinke: “Het beeld hoe het eruit moest komen te zien was bepaald, maar de - veelal complexe - uitvoeringstechnische oplossingen werden mede aan ons overgelaten. Voor mij is dit een voorbeeldproject van een goed overleg tussen opdrachtgever en opdrachtnemer. Wij konden onze vaktechnische expertise inbrengen en de gemeente bewaakt daarbij de ambitieuze beeldkwaliteit. Je kunt op die manier meerwaarde aan je opdrachtgever bieden door doeltreffende oplossingen te bedenken. Wij zijn van nature zeer oplossingsgericht.”

Risico’s tackelen

Dat bleek bijvoorbeeld bij de vernieuwing van de kademuur. “Er waren uitvoeringstechnische risico’s, maar als die risicos worden onderkend en te overzien zijn, kun je die prima tackelen. Zo bleek uit berekeningen dat de aanwezige kademuur niet verzwaard mocht worden, dan zou hij kunnen bezwijken. We konden ook niet met zwaar materieel achter de kademuur gaan staan. We hebben gezorgd voor een stabiel evenwicht van de vernieuwde muur doorachter de kademuur voor lichtgewicht opvulmateriaal te kiezen, het bovenste deel van de muur af te zagen en dit deel te vervangen door een strakke prefab betonnen deksloof, die prachtig contrasteert met de basaltkeienbekleding aan de waterkant. Samen met de houten steigers zorgt dit voor een chique en toch robuuste uitstraling. En die strakke grijze betonnen brede rand vormt weer een passende overgang naar de bestrating van betonplaten.” 


Ook bij de bestrating was de expertise van de aannemer welkom. “Je moet enerzijds zorgen voor een stabiele, draagkrachtige fundering en tegelijkertijd moet er een goede straatlaag bovenop liggen waarbij de platen ietwat kunnen ‘leven’, zoals ik dat noem. Anders is er kans op beschadigingen of breuk. Voorts was het ontwerp zodanig dat er veel zaagwerk nodig was. Dwars over het plein lopen diagonale goten van cortenstaal. Verder draait de hoek van de betonplaten hier en daar en ook dat zorgt voor zaagwerk. We zijn uitgegaan van platen van 2x2 en 2x1 meter. Geen passstukken, want dat was vooraf niet te produceren bij zoveel hoeken en punten. Wel zijn alle platen vooraf qua kleur in hun positie bepaald. Er zijn drie tinten grijs gebruikt en dat moest een afgewogen mix worden. Zodoende zijn alle platen genummerd in het fabricage- en toelevertraject om ze op de juiste plek te leggen. We hebben in de uitvoering ervaren krachten hierop gezet, want de kunst is een soort gemiddelden te zoeken binnen de maatvoering en afwatering. Die rode draden in de uitvoering alsmede de details luisteren nauw.  Als je nu ziet hoe mooi de promenade erbij ligt, kun je met recht spreken over een geslaagd project.”

Stijlvolle elementen

In het oog springen de grote betonnen/houten groenvakken annex zitbanken. Ook daar komen de schuine lijnen sterk naar voren. Onder in de vorm in scherpe punten die op scheepsboegen lijken. Door de vorm en de combinatie met hout zijn het echter geen lompe betonnen bakken geworden, maar stijlvolle elementen die harmonieus in het pleinontwerp zijn opgenomen. Vinke: “Om beschadigingen door skateboarders te voorkomen, zijn er stalen strips in het betonoppervlak opgenomen. Dat is een doeltreffende oplossing.” 


Het is wederom een voorbeeld dat de betrokken partijen elk hun knowhow konden inbrengen, van ontwerper tot toeleverancier. Vinke besluit: “Wij fungeerden als sparringpartners. Ieder kon zijn ei kwijt in dit project. Misschien zijn wij vakidioten en doen wij vaak wat meer in een opdracht dan op papier is vastgelegd, maar je wilt met z’n allen toewerken naar kwaliteit. Die kwaliteit zie je hier in één oogopslag.”


Dit artikel komt uit B:ton 02/2018. Lees meer van B:ton in onze bibliotheek

Deel dit artikel