Aanleg Taatseviaduct
Het is nog even aanschuiven op de A2 tussen Utrecht en Amsterdam nu daar vrijwel dagelijks lange files staan, mede in verband met de veelomvattende werkzaamheden naast, tussen en boven de rijksweg. Dat er veel wordt gebouwd, bewijst alleen al het project A2 Hooggelegen. Dit project bestrijkt 1,7 kilometer snelweg tussen de nieuwe Landtunnel en het knooppunt Oudenrijn, waar een tiental grote bouwwerken plaatsvindt. Getuige doordachte (prefab) oplossingen en doordachte procesorganisatie is sprake van grote voortvarendheid. Nog even en de automobilist zoeft over de 10 rijstroken van de A2.
Taatseviaduct
Een tekenend voorbeeld van de soepele en voortvarende aanpak op dit project is het nieuwe V-vormige Taatseviaduct. Dit verbindt de kantorenlocatie Papendorp en het toekomstige bedrijventerrein Strijkviertel bij De Meern met elkaar, inclusief aansluitingen met de A2 en de nieuwe stadsweg ten westen van de A2. Behalve autoverkeer is één van de poten van de V bestemd voor fietsers en voetgangers en de HOV-verbinding tussen de bestaande stad en Leidsche Rijn. Nadat eind 2008 met de bouw is begonnen, zijn binnen niet al te lange tijd de twee zuidelijke rijstroken gereed, zodat auto´s en bussen gebruik kunnen maken van het Taatseviaduct. De twee noordelijke rijstroken voor de vrije busbaan en het fiets- en voetpad zijn naar verwachting in 2011 gereed.
Voor de bouw van het Taatseviaduct zijn combiwanden als landhoofd toegepast. De combiwanden bestaan uit buispalen van ruim 20 meter lengte met daar tussenin damwanden. In het middenveld zijn naast de hoofdrijbaan in zuidelijke richting zijn betonpalen geheid en is een tussensteunpunt gecreëerd. Over de steunpunten zijn voor de zomer lange en zware betonliggers gemonteerd. Productie en montage waren in handen van Spanbeton, dat in de eerste nachtelijke montage 5 en in de tweede nachtelijke montage 7 liggers plaatste. Met een lengte van maar liefst 54,4 meter zijn het de langste betonliggers die de prefab betonfabrikant tot nu toe heeft gemaakt.
Geen hulpbruggen
Het project A2 Hooggelegen wordt uitgevoerd door een samenwerking in Alliantieachtig verband. Rijkswaterstaat en Trajectum Novum (aannemerspartijen Van Hattum en Blankevoort, Mourik Groot Ammers, Boskalis, KWS Infra en Vialis) zijn gezamenlijk verantwoordelijk voor het ontwerp en de uitvoering van het project, met tevens een directe samenwerking met convenantpartner gemeente Utrecht. In deze verregaande vorm van samenwerking bundelen de partners hun kennis om complexe infrastructurele werken slim en efficiënt uit te voeren, met zo min mogelijk verkeershinder. Om het verplaatsen van de rijbanen van de A2 te minimaliseren, kwam de oplossing in beeld van extra lange betonliggers voor één van de twee poten van de vork die de huidige snelweg in één keer konden overspannen. Daarachter een klein deel viaduct dat in het werk wordt gestort bij de lastige V van de vork en daarna een kortere overspanning met weer prefab betonliggers over de huidige toerit. Met die lange liggers hoefden de aannemerscombinatie geen hulpbrugconstructie te maken.
Tijdens dit proces van engineering werd door de Alliantie aan de prefab betonfabrikant gevraagd of zulke lange liggers wel mogelijk waren. Dat was essentieel voor de beoogde oplossing. Voor de reconstructie van het iets noordelijk gelegen knooppunt Hooggelegen waren eerder lange liggers van dezelfde fabrikant geplaatst, maar circa 10 meter extra voor het Taatseviadcut maakt écht een groot verschil. Ook al omdat de 54,4 m lange liggers conform de ROBK6 zijn geproduceerd, in feite gelijk aan de nieuwe zware Europese norm voor verkeersbelasting. De lengte leidt namelijk tot een forse hoogte (1,80 m). Daarom zijn de liggers smaller (1 m) gemaakt om het totale gewicht te beperken. De architect wilde bovendien een boogvorm voor het vorkviaduct, als een soort poort van Utrecht. Dit is opgelost door de randelementen en leuningen extra toogvorm mee te geven, zodat de liggers vrijwel vlak konden blijven. Met ietsje bolling om visueel juist recht te ogen bij zo’n lengte.
Politiestops
Toen vooraf werd gesteld dat de plaatsing van zo’n prefab betonligger in maximaal 15 minuten kan, had dit invloed op het bouwproces. Bouwers moeten normaliter lang van te voren een weekendafsluiting en reserveweekend voor de montage van betonliggers opgeven. Dankzij de korte montagetijd en een slimme opstelling van de kranen buiten het verkeer, kon het monteren uiteindelijk met korte politiestops in de nacht plaatsvinden. Dit betekende een enorm voordeel voor het autoverkeer, dat sowieso zo min mogelijk hinder dient te ondervinden van de bouwwerkzaamheden, zo beoogt Rijkswaterstaat. Tijdens de korte nachtelijke politiestops werd stuk voor stuk een betonligger ingereden, door twee mobiele kranen aan weerszijden van het wegvak opgepakt en 10 minuten later lag de ligger op z’n plek en kon het verkeer worden vrijgegeven. Dit proces herhaalt zich enkele keren in de nacht totdat een weggedeelte is overspannen. Op die manier is met maximale snelheid en minimale verkeershinder het Taatseviaduct over de A2 gebouwd. Een fraai vormgegeven en technisch goed uitgewerkt viaduct, dat één van de opvallende kunstwerken vormt in de nieuwe A2.
Projectgegevens Taatseviaduct
Opdrachtgever: Rijkswaterstaat, gemeente Utrecht
Alliantie (design &construct): Rijkswaterstaat en Trajectum Novum (Van Hattum en Blankevoort, Mourik Groot Ammers, KWS Infra, Boskalis en Vialis)
Ontwerp Taatseviaduct: Studio SK, Paul van der Ree
Ontwerp snelweg: Paul Wintermans
Uitvoeringspartners: Aveco de Bondt, Visser & Smit Hanab, Holland Scherm, Volker Staal en Funderingen, Smits Neuchâtel en VWS Geotechniek
Prefab betonliggers: Spanbeton, Koudekerk a/d Rijn
(artikel verschenen in B:ton nr. 14, oktober 2009)


