|
|
|
|
Bouwen voor sloppenwijk
Aan de Hogeschool van Amsterdam (HvA) studeren sinds 2006 studenten af op verbetering van woonomstandigheden in Brazilië. De opleidingen Bouwkunde, Civiele Techniek en Bouwtechnische Bedrijfskunde werken samen in het project ”Living conditions in booming cities” dat zich richt op onder andere huisvesting en watermanagement in sloppenwijken.
Vitae Bouw Award
In 2010 wonnen twee studenten van het project de Vitae Bouw Award, een jaarlijkse prijs voor het beste afstudeerontwerp van de HBO Bouwkunde opleidingen in Nederland. Dit jaar is een groep studenten aan de slag gegaan in Rio das Pedras, een sloppenwijk in Rio de Janeiro die kampt met overstromingen en een slappe bodem, waar huizen langzaam in wegzakken. Het project is op zoek naar partners uit het Nederlandse bedrijfsleven. Door middel van vraagsturing door Nederlandse bedrijven hopen we dat het project kan bijdragen aan kennisuitwisseling tussen de HvA en de Nederlandse bouwsector.
Sloppenwijken
Wereldwijd wonen steeds meer mensen in steden en een aanzienlijk deel van deze stedelingen woont in sloppenwijken. Volgens prognoses van UN Habitat zullen er in 2050 negen miljard mensen op aarde leven, waarvan er 7 miljard in steden zullen wonen en binnen die steden 3 miljard in sloppenwijken. Brazilië loopt voorop in deze ontwikkeling: op dit moment woont ongeveer 80% van de bevolking in steden en ruim een derde daarvan woont in sloppenwijken (favelas). Sloppenwijken zijn in zekere zin buitengewoon vitaal, omdat ze geheel zonder overheidsbemoeienis zijn ontstaan en vaak een levendige kleinschalige economie hebben. Maar sloppenwijken kennen ook een groot aantal problemen, zoals: gebrek aan infrastructuur, een slechte volksgezondheid, criminaliteit en ondeugdelijk gebouwde huisvesting. De verbetering van woonomstandigheden in snel groeiende metropolen zal in de toekomst een grote, wereldwijde uitdaging gaan vormen. Technische professionals kunnen hierin een belangrijke rol spelen. Bouwkundigen kunnen nieuwe concepten ontwikkelen en ontwerpen voor de openbare ruimte, voor huisvesting en voor gebouwen met een publieksfunctie. Civiel-technici kunnen oplossingen aandragen voor ondermeer waterbeheer, sanitatie en verkeer. Bouwtechnisch bedrijfskundigen kunnen strategieën ontwikkelen voor gebiedsontwikkeling, financiering, planning en vastgoed management.
Brazilië
Ons project heeft voor Brazilië gekozen vanwege bovengenoemde hoge mate van verstedelijking. Oplossingen die nu voor Brazilië bedacht worden, zijn in de toekomst ook elders toepasbaar. Verder is van belang dat Brazilië behoort tot de “opkomende markten”: de grote, snel groeiende economieën van de wereld. Ondanks de huidige economische crisis draait de Braziliaanse economie goed. Nederland is al jaren een van de grootste investeerders in Brazilie. Bij het ontwikkelen van oplossingen voor verbetering van woonomstandigheden liggen dan ook mogelijkheden voor het Nederlandse bedrijfsleven. Brazilië is geen ontwikkelingsland en heeft voldoende financiële mogelijkheden om de levensomstandigheden in sloppenwijken te verbeteren. Met name sinds het aantreden president Lula zijn diverse projecten opgestart, waaronder een woningbouwprogramma van 1,2 miljoen wooneenheden. Dit reusachtige aantal zegt iets over de schaal van het land, met 190 miljoen inwoners en een geschat woningtekort van 7 miljoen units. Dergelijke programma´s illustreren het groeiende besef in Brazilië dat het voor de maatschappij als geheel van belang is om problemen in sloppenwijken te verbeteren. Daarnaast is het voor Rio de Janeiro van belang om de sloppenwijken op te knappen met het oog op het wereldkampioenschap voetbal in 2014 en de Olympische Spelen in 2016
Rio das Pedras
In het voorjaar van 2011 heeft de gemeente Rio de Janeiro ons uitgenodigd om een ontwerp te maken voor Rio das Pedras, een sloppenwijk in de buurt van het terrein van de Olympische Spelen van 2016. De wijk ligt aan een lagune, op drassige grond waar vroeger een mangrovebos lag. Bij hevige regen staat de wijk onder water en bij gebrek aan goede fundering zakken de huizen langzaam weg in de drassige kleigrond. Studenten van het Domein Techniek van de HvA hebben een watermanagement plan gemaakt, met dijken en waterbergingsgebieden. De rivieroevers worden getransformeerd tot het nieuwe centrum van de wijk, met ruimte voor bedrijven, sport, culturele voorzieningen en goedkope huisvesting. Deze zomer sturen de studenten hun afstudeerrapporten aan de gemeente Rio de Janeiro, die de plannen in principe wil gaan uitvoeren. Een prachtig resultaat voor de deelnemende studenten.
Op zoek naar partners
In navolging van het project in Brazilië willen we een vergelijkbaar project gaan uitvoeren in Bangladesh. Bangladesh is net als Brazilië een opkomende markt, met een snelgroeiende bevolking en een gunstige gegrafische ligging. In beide landen werken we samen met plaatselijke bedrijven, universiteiten, bewonersorganisaties en NGOs. Daarnaast zijn we op zoek naar partners uit het Nederlandse bedrijfsleven, waarbij de rol van het bedrijfsleven ondermeer kan bestaan uit toetsing van studentenplannen op uitvoerbaarheid, het geven van marktgerichte adviezen, het aandragen van praktijkkennis, uitwisseling met Braziliaanse en Bengaalse partners, gezamenlijke subsidieaanvraag, advisering over op de markt gerichte eindproducten en technische innovatie. Verder is vraagsturing door het bedrijfsleven van belang. Doel hierbij is dat onze afstudeerprojecten zo worden opgezet dat ze antwoorden opleveren op vragen die bij bedrijven leven. Op deze manier willen we een bijdrage leveren aan de kennisuitwisseling tussen HBO en het bedrijfsleven. Voor meer inlichtingen: kunt u zich wenden tot Bert van de Wiel per e-mail (
Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.
) of telefoon (06- 42852592).
Tekst: Bert van de Wiel