|
|
|
|
Voorzetwanden N57
De N57 op Walcheren was al jaren een onveilige weg. Bovendien veroorzaakte het doorgaande verkeer overlast voor omwonenden en zorgden knelpunten voor vertraging. Meer dan voldoende redenen voor Rijkswaterstaat om de nieuwe N57 aan te leggen.
Europese aanbesteding
Deze opdracht gunde zij in augustus 2007 via een Europese aanbesteding aan de Kombinatie Strukton-Rasenberg. Het traject tussen de Veersedam en de A58 bij Middelburg telt nu 7 bruggen/viaducten, 11 tunnels en 1 aquaduct. Nergens kruist het verkeer gelijkvloers. Verkeer van de zijwegen voegt in via rotondes.
Project N57
Het project N57 bestond voor Strukton uit het verharden van rotondes, het uitvoeren van een aantal kunstwerken en de realisatie van voorzetwanden bij het Dampoort Aquaduct onder het Kanaal van Middelburg. De vraag van de opdrachtgever richtte zich niet alleen op de oplossing voor een knellend mobiliteitsprobleem. Een belangrijk uitgangspunt in het architectonisch programma van eisen was ook de inpassing van de weg in het Walcherse landschap en de stedelijke omgeving van Middelburg. Dat de nieuwe N57 de bestaande patronen van de omgeving zou doorbreken was onvermijdelijk, maar dit effect diende zoveel mogelijk opgevangen te worden. Hierin is voorzien door een verbinding te bewerkstelligen tussen de harde technische constructies van de weg en de contrasterende zachtheid en openheid van het landschap en stedelijke omgeving. Zoals bij de onderdoorgangen. In het ontwerp hiervan zijn elementen van Zeeland verwerkt, waarbij beginnend met zachte materialen (helmgras) overgegaan wordt naar basalt, om vervolgens bij de betonconstructie uit te komen. Deze overgangsvlakken zijn ruitvormig en geven het geheel een driedimensionaal effect.
Dampoort Aquaduct
Een bijzonder kunstwerk in het tracé is het Dampoort Aquaduct bij het Kanaal door Walcheren. Dit kunstwerk draagt in grote mate bij aan de doorstroming van het wegverkeer en de scheepvaart in Middelburg. Het ontwerp bevat twee verkeersbuizen, met ieder twee rijstroken en aansluitende toeritten: goed voor ca. 800 meter lengte. Het diepste punt ligt op circa -11,50 meter NAP. Bouwtechnisch gezien bestaat het aquaduct uit een gesloten deel, de diep gelegen delen en de ondiepe gedeelten. De stalen damwanden van het Dampoort Aquaduct moesten worden bekleed met een betonnen voorzetwandenconstructie: bestaande uit steunberen en panelen, elk element uniek in afmeting, vorm en lijnenspel. Om straks als één geheel een aansluitende, golvende beweging te laten zien is er gespeeld met drie grijstinten. De bovenste betonlaag is glad, de laag daaronder heeft betondruppels en die daaronder nog meer druppels. Aan die druppels blijven roet- en andere vuildeeltjes hangen, hierdoor wordt het kleurverschil steeds groter. Voor de ‘facetgeslepen’ voorzetwanden van Strukton Prefab Beton in dit kunstwerk werden binnen tien maanden 427 panelen en 198 steunberen geëngineerd, geprefabriceerd, getransporteerd en geplaatst. Elk element, uniek qua vorm, formaat en ophanging. Het bestek ging uit van een in situ-voorzetwand. Strukton presenteerde een eigen alternatief: prefab beton, met hoogwaardige uitstraling.
3D ontwerpen
Voor de realisatie van de voorzetwanden stond Strukton voor de uitdaging om afzonderlijke ontwerpen en mallen te ontwikkelen voor elk van de ruim 600 elementen in het toch al tijdkritische en complexe project. De keuze viel op 3D-ontwerpen, uitgevoerd door Strukton Engineering. Hiermee zouden de verschillende formaten en vormen, juist zo ‘ongrijpbaar’ vanwege hun afwijkende dimensies en positionering, in getallen gevangen worden. “De uitdaging lag in de minimale toleranties met de honderden unieke vormen. Andere hoeken, andere vlakken, andere formaten, andere ophangingen. Dat zijn geen zaken die je als mens nog overziet en evenmin zomaar met 2D-tekeningen aankunt. 3D-engineering speelde dus een essentiële rol”, aldus Jan van Stratum, directeur Strukton Prefab Beton.
Tunnelelement naar beneden getrokken
De aanleg van de weg onder het kanaal was een gigantisch werk. Het tracé kruiste een fietspad, spoorlijn, openbare weg, het kanaal en diverse dijken. Al het verkeer moest op de een of andere manier doorgaan tijdens de bouw. Over een lengte van 900 meter is de weg verdiept aangelegd in folieconstructies en bouwkuipen. De tunnelbak zelf is niet traditioneel half om half in het water gebouwd, maar in de toerit. De scheepvaart heeft alleen twee weken stilgelegen tijdens de tewaterlating. De tunnelbak werd niet tot zinken gebracht door middel van ballasttanks, maar met een stelstel van lieren naar beneden getrokken. Bij deze techniek, die voor zover bekend pas voor de tweede keer is toegepast in Nederland, worden allereerst aan de zijkanten van de tunnel ankerpunten gemaakt. Bovenop het tunnelelement komen vervolgens balken met hijsblokken die zijn verbonden aan lieren op de bouwkuipwand. Zo wordt het element naar beneden getrokken naar de tijdelijke vijzels tussen het onderwaterbeton en de tunnelbodem. Die ruimte wordt vervolgens opgevuld met een mengsel van zand en water. Ballastbeton houdt de tunnel definitief op zijn plek. Deze methode is voordeliger gebleken dan afzinken met ballasttanks, en was hier mogelijk omdat de tunnelbak uit 1 element bestaat.
Dampoort Aquaduct in cijfers
• 29.000 m2 oppervlakte
• 35.000 m3 beton
• 3.700.000 kg wapeningsstaal
• 185.000 m3 ontgraven grond
• hoogste punt: + 8,5 meter NAP
• laagste punt: -16,5 meter NAP
• 145 miljoen liter water wordt uit de bouwkuipen gepompt
• 1505 funderingspalen [om de bak niet te laten opdrijven (tot maximaal 45 m onder NAP)]
• 800 groutankers [om de damwanden te verankeren (maximale lengte 52,5 meter)]